Mae Cymdeithas yr Iaith wedi rhybuddio y gallai’r safonau iaith Llywodraeth Cymru - rheoliadau a fydd yn gosod dyletswyddau ar gyrff i ddarparu gwasanaethau Cymraeg - fod yn wannach na chynlluniau iaith wedi’r cyhoeddiad heddiw.
Ar gychwyn y flwyddyn newydd, mae aelodau o'r mudiad iaith Cymdeithas yr Iaith
Gymraeg yn rhybuddio y gall 2014 fod yn flwyddyn dyngedfennol i ddyfodol y
Gymraeg yn siroedd Gwynedd a Môn.
Yn ystod y flwyddyn mi fydd Cynghorau Sir Gwynedd a Môn yn penderfynu cymeradwyo
neu beidio eu Cynllun Datblygu Lleol ar y cyd, cynllun sydd am weld adeiladu
bron i 8,000 o dai rhwng y ddwy sir yn ystod y deg mlynedd nesaf.
Mae Cymdeithas yr Iaith wedi cyhuddo Cyngor Ceredigion o wastraffu arian ac amser gyda ffug brosesau ymgynghori sydd at bwrpas "ticio blychau" yn unig.
Erbyn Ddydd Llun nesaf (6/1) daw ymgynghoriad i ben ar bapur y Cyngor ynghylch creu Ysgol newydd yn Llandysul, a'r wythnos ganlynol daw ymgynghoriad i ben ar gynnig y Cyngor i gau Ysgol Dihewyd. Mae'r Gymdeithas yn honni mai mynd trwy gamau gwag y mae'r Cyngor wrth honni ymgynghori a'u bod yn gwneud canllawiau'r Llywodraeth yn destun gwawd.
Mae Cymdeithas yr Iaith wedi diystyru proses ymgynghori Cyngor Sir Caerfyrddin wrth iddyn nhw edrych ar eu cyllideb, gan ei ddisgrifio yn “amherthnasol ar y gorau ac yn niweidiol i'r Gymraeg a chymunedau Cymraeg.”
Bydd Cymdeithas yr Iaith yn cyhoeddi ei Fesur Cynllunio ei hun fel rhan o’i ymgyrch i chwyldroi’r system cynllunio er mwyn cryfhau’r Gymraeg ar lefel gymunedol - dyna addewid Cadeirydd y mudiad yn ei neges blwyddyn newydd.
Anfonodd y Prif Weinidog Carwyn Jones ddim un ebost yn Gymraeg dros gyfnod ym mis Medi, er iddo lansio ymgyrch yn annog pobl eraill i ebostio pum gwaith y dydd yn yr iaith.
Mae Cymdeithas yr Iaith wedi anfon cerdyn llongyfarchiadau tafod-mewn-boch at Gyngor Casnewydd am fod yr unig awdurdod lleol yng Nghymru heb wefan Gymraeg.
Gosododd ymgyrchwyr iaith gloeon ar adeilad Llywodraeth Cymru heddiw (Rhagfyr 14) er mwyn galw am chwe newid polisi er lles y Gymraeg, gan nodi blwyddyn ers i ganlyniadau’r Cyfrifiad ddangos cwymp yn nifer siaradwyr yr iaith.
Mae hysbysebion sy’n galw ar i’r Llywodraeth weithredu mewn ymateb i’r argyfwng sy’n wynebu’r Gymraeg wedi ymddangos yn y wasg heddiw, union flwyddyn ers i ganlyniadau’r Cyfrifiad ddangos bod cwymp yn nifer siaradwyr yr iaith.
Dylai fod blaenoriaeth i bobl leol yn y system gynllunio er mwyn cryfhau cymunedau Cymraeg - dyna un o argymhellion papur polisi a gyflwynir gan Gymdeithas yr Iaith mewn cyfarfod gyda’r Gweinidog gyda chyfrifoldeb dros y Bil Cynllunio heddiw.
