Daeth 500 ynghyd heddiw (Dydd Sadwrn, 2 Chwefror) er mwyn ail-greu protest gyntaf Cymdeithas yr Iaith a mynnu byw yn Gymraeg 50 mlynedd i’r diwrnod ers gwrthdystiad cyntaf y mudiad iaith.
Fe wnaeth Robin Farrar, Cadeirydd Cymdeithas yr Iaith arwain protestwyr i eistedd ar y bont fel yn y gwrthdystiad gwreiddiol gan ddweud:
Does dim un gymuned yn Sir Gaerfyrddin na Cheredigion lle mae dros saith deg y cant o’r boblogaeth yn siarad Cymraeg, yn ôl ffigyrau’r Cyfrifiad a gafodd eu rhyddhau heddiw.
“Mae cymunedau Cymraeg yn hanfodol” - dyna neges Cymdeithas yr Iaith heddiw pan ddaeth tua 200 o ymgyrchwyr ynghyd yn y Bala i godi llais am ganlyniadau'r Cyfrifiad heddiw.
Er gwaethaf y tywydd gaeafol, daeth dros 500 o bobl o bob rhan o Sir Gaerfyrddin i Neuadd y Sir yng Nghaerfyrddin fore Dydd Sadwrn 19eg Ionawr 2013 er mwyn arwyddo Adduned “Dwi eisiau Byw yn Gymraeg” a chlywed rhai o bobl adnabyddus ac amlwg Sir Gaerfyrddin yn nodi pam eu bod nhw'n cymryd “Munud i Addunedu”.
Mae Cymdeithas yr Iaith Gymraeg wedi ymateb i'r cyhoeddiad am grantiau i fudiadau Cymraeg gan y Gweinidog Leighton Andrews heddiw.
Wrth alw am asesiad o ôl-troed ieithyddol holl wariant y Llywodraeth, dywedodd Robin Farrar, Cadeirydd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg:
Bydd pobl o ar draws Sir Gaerfyrddin yn ymgynnull wrth Neuadd y Sir am 11am fore Sadwrn 19eg Ionawr 2013 i ddatgan eu pryder am y dirywiad yn nifer y siaradwyr Cymraeg yn y sir ac i fynnu dyfodol i gymunedau lleol Cymraeg. Yn arwain y dorf i addunedu eu bod "Eisiau byw yn Gymraeg" bydd teuluoedd rhai o arwyr y Sir fel Gwynfor a Ray Gravell yn ogystal â ffigurau amlwg o fyd gwleidyddiaeth a diwylliant.
Bydd swyddogion Cymdeithas yr Iaith Gymraeg yn cwrdd â’r Prif Weinidog, Carwyn Jones, i drafod canlyniadau’r Cyfrifiad, cyhoeddodd y mudiad heddiw.
Yn dilyn canlyniadau Cyfrifiad 2011 ym mis Rhagfyr y llynedd, fe gysylltodd y Gymdeithas â’r Prif Weinidog yn gofyn am gyfarfod brys. Bellach mae arweinydd pob plaid yn y Cynulliad wedi trefnu neu wrthi’n trefnu cyfarfod gyda’r mudiad iaith i drafod ymatebion i’r argyfwng sy’n wynebu’r iaith.
Bydd cynrychiolwyr o gymunedau Cymraeg yn ymgynnull yn Aberystwyth dydd Sadwrn (Ionawr 12) i drafod ffyrdd i gynnal ac adfywio’r iaith yn eu hardaloedd lleol. Cynhelir cyfarfod cenedlaethol cyntaf mudiad iaith newydd yn Y Morlan, Aberystwyth.
Daeth dros 150 o gefnogwyr y Gymraeg ynghyd mewn rali Cymdeithas yr Iaith i godi llais am ganlyniadau'r Cyfrifiad ym Merthyr Tudful heddiw (11yb, Dydd Sadwrn, 5ed Ionawr).
Cododd y dorf arwyddion yn dweud 'dwi eisiau byw yn Gymraeg'’ a rhannwyd copïau o’i ‘maniffesto byw’ sydd yn cynnwys dros ugain o bolisïau gyda’r nod o gynyddu’r defnydd a’r nifer o siaradwyr Cymraeg.
