Daeth cynghorwyr o wahanol bleidiau a swyddogion o adran y Prif Weithredwr i fforwm cyhoeddus gan Gymdeithas yr Iaith yng Nghaerfyrddin heddiw, er mwyn trefnu defnydd y cyngor ei hun o'r Gymraeg
Mae Gweinidog wedi ei beirniadu'n hallt gan ymgyrchwyr iaith am gyhoeddi ei bod yn gwrthod darparu gwersi Cymraeg i ffoaduriaid yn rhad ac am ddim.
Mae ceiswyr lloches yn cael eu gwahardd rhag gweithio, ac yn byw ar £5.39 y diwrnod gan Lywodraeth Prydain, felly nid oes modd iddynt dalu am wersi. Mae Llywodraeth Cymru felly yn ariannu gwersi Saesneg yn rhad ac am ddim i ffoaduriaid a cheisiwr lloches, ond dydyn nhw ddim yn rhoi'r un hawl i wersi Cymraeg am ddim.
Y penwythnos yma bydd arweinydd Cyngor Sir Caerfyrddin, ynghyd â chynghorwyr o wahanol bleidiau a swyddogion o adran y Prif Weithredwr, i fforwm cyhoeddus a drefnir gan ranbarth Caerfyrddin Cymdeithas yr Iaith er mwyn trefnu defnydd y cyngor ei hun o'r Gymraeg. Cynhelir y fforwm agored am 09.30 fore Sadwrn yma 21ain Medi yn Llyfrgell Caerfyrddin, a bydd cyfle i'r cyhoedd holi cwestiynau i'r cynghorwyr a chyfrannu at y trafod.
Gwrthododd Comisiynydd newydd y Gymraeg ymchwilio i dros saith deg y cant o’r cwynion a dderbyniodd am ddiffyg gwasanaethau Cymraeg yn ei fis cyntaf yn y swydd - y ganran uchaf ers i’r Safonau ddod i rym - yn ôl gwybodaeth sydd wedi dod i law mudiad iaith.
Mae mudiad iaith wedi galw am Ddeddf Addysg Gymraeg er mwyn sicrhau bod pob cyngor yn ehangu canolfannau trochi sy’n galluogi plant i dderbyn eu haddysg drwy gyfrwng y Gymraeg, mewn rali ar faes yr Eisteddfod.
Fe alwodd ymgyrchwyr iaith ar Lywodraeth Cymru i lunio polisi a fyddai’n sefydlu hawliau i fudwyr ddysgu’r Gymraeg, mewn digwyddiad ar faes yr Eisteddfod heddiw (11yb, dydd Iau, 8fed Awst).
Mi fyddai ymgyrchwyr iaith yn barod i gefnogi protestiadau mewn cymunedau gwledig er mwyn atal Brecsit caled, meddai mudiad iaith yn yr Eisteddfod heddiw.
Fis diwethaf, rhybuddiodd ffermwyr y gallai gadael yr Undeb Ewropeaidd heb gytundeb arwain at anufudd-dod sifil ar lawr gwlad. Ac mewn cyfarfod ar faes yr Eisteddfod yn Llanrwst heddiw, dywedodd Robat Idris o Gymdeithas yr Iaith y byddai’r mudiad yn cefnogi unrhyw brotestiadau di-drais a drefnir gan ffermwyr ar lawr gwlad er mwyn amddiffyn cymunedau gwledig.
Mae angen symud ar frys i sefydlu Menter Iaith Ddigidol a fyddai’n mynd ati i wella presenoldeb y Gymraeg ar-lein gan ei bod bron yn anweledig ar hyn o bryd, yn ôl mudiad iaith.
Mae Cymdeithas yr Iaith wedi croesawu fel cam bach ymlaen y camau nesaf o ran cyflawni strategaeth iaith y Llywodraeth heddiw.
Dywedodd Osian Rhys, Cadeirydd Cymdeithas yr Iaith:
"Rydyn ni'n croesawu cyhoeddiad heddiw fel cam bach ymlaen; yn y Llywodraeth y mae gweithredu ein strategaeth iaith genedlaethol. Ond mae ffordd bell i fynd nes ein bod ni'n gweithredu i'r un graddau â Gwlad y Basg - byddai hynny'n golygu buddsoddi £180m y flwyddyn yn nyfodol y Gymraeg: dyna sydd ei angen."
