Wythnos i fewn i gyfnod ymgynghorol cynllun datblygu lleol Gwynedd a Môn, mae
ymgyrchwyr iaith wedi galw ar i Gomisiynydd y Gymraeg ymyrryd yn y broses gan
fod yr asesiad iaith a gyhoeddwyd gan y siroedd yn ‘annibynadwy’.
Credant nad yw Cyngor Gwynedd a Môn yn gallu profi bod adeiladu 7,902 ‘yn
annhebygol o gael effaith andwyol ar yr iaith Gymraeg’.
Meddai Menna Machreth, Cadeirydd Rhanbarth Gwynedd a Môn:
Mae Cyngor Sir Caerfyrddin wedi dod o dan y lach am atal y cyhoedd rhag cael mynediad i gyfarfodydd o banel sy'n trafod newidiadau pellgyrhaeddol er mwyn sicrhau bod y Gymraeg yn cryfhau yn yr ardal.
Mae Cymdeithas yr Iaith Gymraeg wedi talu teyrnged i John Rowlands a fu farw heddiw.
Pan oedd yr Eisteddfod Genedlaethol yng Nghasnewydd yn 1988 fe baentiwyd y slogan "Deddf Iaith Newydd" ar wal y swyddfa Gymreig a chymerodd John Rowlands ran yn y weithred.
Yn ôl ymgyrchwyr iaith ym Maldwyn, mae Cyngor Sir Powys yn "llusgo'u traed," ac mae angen sefydlu gweithgor fydd yn mynd i'r afael â dirywiad nifer y siaradwyr Cymraeg yn y Sir.
Mae Cymdeithas yr Iaith Gymraeg wedi talu teyrnged i’r Dr Meredydd Evans.
Yn ogystal â bod yn ysgolhaig, yn berfformiwr roedd y Dr Meredydd Evans yn ymgyrchydd iaith, yn ladmerydd dros y dull di-drais o weithredu dros y Gymraeg ac yn un o’r dri Pencarreg a dorrodd i mewn i fast fel rhan o’r ymgyrch dros sianel deledu Gymraeg.
Bu hefyd yn gweithredu yn angyfansoddiadol fel rhan o ymgyrch y Gymdeithas dros Ddeddf Iaith Newydd a arweiniodd at wrandawiadau mewn Llysoedd gwahanol.
Dywedodd Jamie Bevan, Cadeirydd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg:
Mae myfyrwyr Cell Pantycelyn wedi pastio posteri ar siop Morrisons yn Aberystwyth fel rhan o ymgyrch genedlaethol Cymdeithas yr Iaith yn erbyn yr archfarchnad oherwydd diffyg gwasanaethau Cymraeg.
