Mae Cymdeithas yr Iaith wedi galw ar y Gweinidog Addysg Huw Lewis i ymyrryd i atal yr hyn a alwant yn "israddio systematig o addysg Gymraeg" gan Gyngor Sir Dinbych.
Yr wythnos hon, penderfynodd cabinet y Cyngor i israddio Ysgol Ardal newydd ar gyfer disgyblion Ysgol Pentrecelyn (ar y cyd gyda Llanfair Dyffryn Clwyd) o fod yn ysgol gategori 1 (cyfrwng Cymraeg) i fod yn gategori 2 (dwy ffrwd Cymraeg a Saesneg). Ond daeth i'r amlwg fod y Cyngor wedi bod yn israddio addysg Gymraeg yn y sir ers blwyddyn bellach.
Mae Cell Caerdydd Cymdeithas yr Iaith Gymraeg wedi datgan bod angen gweithredu ar fyrder ar ddod â Safonau i rym yn y maes trafnidiaeth yn sgil eu llwyddiant i sicrhau bod Network Rail yn newid arwydd uniaith Saesneg ar orsaf yn y brifddinas.
Mae ymgyrchwyr iaith wedi mynegi pryder y gallai manylion yr hawliau iaith newydd a gafodd eu cyhoeddi'n gynharach yn y mis danseilio penderfyniad cynghorwyr Sir Gaerfyrddin i weithio'n fewnol drwy'r Gymraeg.