Wrth ddathlu datganiad Kirsty Williams fod rhagdyb i fod yn y dyfodol yn erbyn cau ysgolion pentrefol, mae Cymdeithas yr Iaith wedi galw ar arweinwyr Llywodraeth Leol i ymateb yn gadarnhaol, ac i "ddal ar y cyfle" i gyfrannu at barhad ein cymunedau gwledig Cymraeg.
Angen clustnodi hanner yr arian ar gyfer prosiectau Cymraeg eu hiaith medd Cymdeithas
Mae Llywodraeth Cymru wedi cael ei beirniadu'n hallt gan fudiad iaith am fuddsoddi ddim ond £40,000 yn ffilmiau Cymraeg ers 2011 tra'n gwario £7 miliwn ar ffilmiau Saesneg.
Wrth i Gabinet Cyngor Ceredigion drafod dyfodol ysgolion Dyffryn Aeron mewn cyfarfod Cabinet yfory (dydd Mawrth 8fed o Dachwedd) mae Cymdeithas yr Iaith wedi galw ar gynghorwyr i ohirio eu penderfyniad nes bydd cyhoeddiad gan Ysgrifennydd Addysg y Cynulliad wythnos nesaf am ysgolion gweledig.
Dywedodd Ffred Ffransis ar ran grŵp addysg Cymdeithas yr Iaith:
Mae Cymdeithas yr Iaith Gymraeg yn chwilio am unigolyn brwdfrydig, gweithgar a threfnus fydd yn gyfrifol am ysbrydoli a hwyluso gweithgaredd gwirfoddol, annibynnol gan gelloedd a rhanbarthau, gan sicrhau bod y frwydr dros gryfhau'r Gymraeg yn digwydd yn y De.
Mae Cymdeithas yr Iaith wedi annog y grŵp sy'n adolygu gwaith y Coleg Cymraeg i weithredu'n gyflym er mwyn sicrhau bod yr holl bobl ifanc mewn addysg bellach yn cael yr hawl i addysg cyfrwng Cymraeg.
Mae ymgyrchwyr wedi cyflwyno deiseb, wedi ei llofnodi gan dros 750 o bobl, yn gwrthwynebu penderfyniad Llywodraeth Cymru i eithrio gwasanaethau gofal sylfaenol, megis meddygfeydd, o unrhyw ddyletswydd i ddarparu gwasanaeth Cymraeg.
Mae mudiad iaith wedi croesawu'r buddsoddiad ychwanegol yn y Gymraeg a ddaw yn sgil bargen rhwng Plaid Cymru a'r Blaid Lafur ar y gyllideb gyhoeddwyd heddiw, gan alw am dargedu adnoddau ar ddysgu Cymraeg i weithwyr ym meysydd addysg a gofal iechyd.
